Karar Özeti
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, uzun süreli kira sözleşmesi kapsamında kullanılan bir aracın karıştığı trafik kazasında, kiracının işleten sıfatını kazanmasının zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına hükmetmiştir. Karara göre, araç maliki adına düzenlenmiş ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan trafik sigortası poliçesi mevcutsa işleten değişikliğine rağmen sigorta şirketi zarar gören üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu sürdürür.
Uyuşmazlık Konusu
Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında teminat altındaki aracın karıştığı trafik kazasında yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile çeşitli tedavi ve rapor giderlerinin tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın temel noktası, aracın uzun süreli kiracı tarafından işletilmesi nedeniyle işleten sıfatının değişmesinin sigorta şirketinin sorumluluğunu sona erdirip erdirmediğidir.
Yargılama Süreci Değerlendirmesi
| Merci | Yaklaşım / Karar |
|---|---|
| Yerel Mahkeme | İtiraz Hakem Heyeti, aracın fiili hakimiyetinin uzun süreli kiracıda bulunduğunu, bu nedenle kiracının işleten sıfatını kazandığını kabul ederek sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermiştir. |
| Üst Mahkeme (BAM/Yargıtay) | Yargıtay, işleten değişikliğinin tek başına sigortacının sorumluluğunu kaldırmayacağını, kaza tarihinde geçerli ZMSS poliçesi bulunduğundan sigorta şirketinin zarar görene karşı sorumluluğunun devam ettiğini belirterek kararı bozmuştur. |
Mahkeme Değerlendirmesi
- Geçerli Trafik Sigortasının Üçüncü Kişileri Koruma İşlevi: Yargıtay, Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi kapsamında sigorta sözleşmesine ilişkin sebeplerle sigortacının sorumluluğunu kaldıran bir durum bulunmadığını vurgulamıştır. Araç üzerinde işleten sıfatının değişmiş olması, kaza tarihinde yürürlükte bulunan zorunlu mali sorumluluk sigortasının üçüncü kişiler lehine sağladığı korumayı ortadan kaldırmaz.
- İşleten Değişikliği Sigortacının Sorumluluğunu Sona Erdirmemektedir: Kararda, uzun süreli kiracının işleten sıfatını kazanmış olmasının sigorta şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, zarar görene karşı sigortacı ile işletenin birlikte sorumlu olacağı kabul edilmiştir.
- Zarar Görenin Korunması İlkesi: Yargıtay, zorunlu trafik sigortasının temel amacının zarar gören üçüncü kişilerin korunması olduğunu vurgulayarak, işleten değişikliği gerekçesiyle sigorta korumasının etkisiz hale getirilemeyeceğini ortaya koymuştur.
"Kaza tarihinde geçerli olan poliçe nedeniyle davalı sigorta şirketinin sorumluluğu devam etmekte olup işin esasına girilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi hatalıdır."
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 21.05.2025 Tarih, 2024/2489 E., 2025/8224 K.
Karar
BOZMA
- Uzun süreli kiracının işleten sıfatını kazanması, geçerli trafik sigortası poliçesi bulunan sigorta şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
- Kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMSS poliçesi nedeniyle sigortacının zarar görene karşı sorumluluğu devam eder.
- İşleten ile sigortacı, zarar görene karşı müteselsil sorumluluk kapsamında değerlendirilir.
- İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Uygulama Notu
Karar, özellikle filo kiralama, operasyonel kiralama ve uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinin yaygınlaştığı günümüzde büyük önem taşımaktadır. Yargıtay, işleten sıfatının kiracıya geçmiş olmasının tek başına sigortacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını açıkça ortaya koymuş; böylece zarar gören üçüncü kişilerin tazminata ulaşma imkanını genişleten koruyucu bir yaklaşım benimsemiştir. Bu karar, sigorta şirketlerinin işleten değişikliğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulma savunmalarına karşı önemli bir emsal niteliği taşımaktadır.