Karar Özeti
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, motosiklet sürücüsünün kask takmaması nedeniyle kafa ve yüz bölgesinden yaralanmış olmasına rağmen maluliyet oranının omuz ve dirsek yaralanmasına göre belirlendiği olayda, yalnızca kask takılmamış olmasına dayanılarak müterafik kusur indirimi yapılamayacağına karar vermiştir. Kararda ayrıca müterafik kusurun bir def'i olmayıp mahkemece resen dikkate alınacağı, ancak bunun için zarar ile kusur arasında illiyet bağının bulunmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Bunun yanında TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresinin hesap tarihindeki yaşa göre değil, kaza tarihindeki yaş esas alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Uyuşmazlık Konusu
Uyuşmazlık; motosiklet sürücüsünün koruyucu kask kullanmaması nedeniyle tazminattan müterafik kusur indirimi yapılıp yapılamayacağı ile sürekli iş göremezlik tazminatının hesabında bakiye ömür süresinin hangi tarihteki yaş esas alınarak belirleneceği noktalarında toplanmaktadır.
Yargılama Süreci Değerlendirmesi
| Merci | Yaklaşım / Karar |
|---|---|
| Sigorta Tahkim Hakem Heyeti | Davacının kask takmaması nedeniyle kafa ve yüz bölgesinden yaralandığını kabul ederek %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulamış, ayrıca bakiye ömür hesabını hesap tarihindeki yaşa göre yaptırmıştır. |
| Yargıtay 4. Hukuk Dairesi | Maluliyetin omuz ve dirsek yaralanmasından kaynaklandığını, kask kullanılmaması ile maluliyet arasında illiyet bağı bulunmadığını belirterek müterafik kusur indiriminin hukuka aykırı olduğuna karar vermiş; ayrıca bakiye ömür süresinin kaza tarihindeki yaş esas alınarak yeniden hesaplanması gerektiğini ifade etmiştir. |
Mahkeme Değerlendirmesi
- Müterafik Kusur Resen Dikkate Alınır: TBK m.52 kapsamında müterafik kusur bir def'i niteliğinde olmadığından, taraflar ileri sürmese dahi mahkeme tarafından resen değerlendirilmesi gerekir.
- İlliyet Bağı Bulunmalıdır: Kask kullanılmaması tek başına tazminattan indirim sebebi değildir. İndirimin uygulanabilmesi için kask kullanılmaması ile maluliyete esas alınan yaralanma arasında doğrudan illiyet bağı bulunmalıdır.
- Maluliyete Etki Etmeyen Yaralanma Esas Alınamaz: Somut olayda maluliyet omuz ve dirsek yaralanmasına göre belirlenmiş, kafa ve yüz yaralanmaları ile işitme kaybının maluliyet hesabına etkisi bulunmadığından %20 müterafik kusur indirimi hukuka uygun görülmemiştir.
- Bakiye Ömür Hesabı: TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresi hesap tarihindeki yaşa göre değil, kaza tarihindeki yaş esas alınarak belirlenmelidir.
- Eksik Bilirkişi İncelemesi: Yanlış yaş esas alınarak düzenlenen hesap raporu hükme esas alınamaz. Mahkeme, denetime elverişli ek bilirkişi raporu alarak karar vermelidir.
"Maluliyet oranının belirlenmesinde dikkate alınmayan yaralanma gözetilerek müterafik kusur indirimi yapılması doğru görülmemiştir. Davacının bakiye ömür süresinin kaza tarihindeki yaşına göre belirlenmesi gerekir."
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 16.02.2026 Tarih, E. 2024/8759, K. 2026/1591
Karar
BOZMA KARARI
- Kask kullanılmaması nedeniyle yapılan %20 müterafik kusur indirimi hukuka aykırı bulunmuştur.
- Müterafik kusur değerlendirmesinde zarar ile kusur arasında illiyet bağı aranması gerektiği vurgulanmıştır.
- Müterafik kusurun mahkemece resen dikkate alınacağı kabul edilmiştir.
- TRH 2010 Yaşam Tablosunda bakiye ömür süresinin kaza tarihindeki yaş esas alınarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
- Eksik bilirkişi incelemesi nedeniyle karar bozulmuştur.
Uygulama Notu
Bu karar, özellikle trafik kazalarından kaynaklanan sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatı davalarında emsal niteliğindedir. Yargıtay, kask takılmaması nedeniyle otomatik olarak müterafik kusur indirimi yapılamayacağını; indirimin ancak kask kullanılmaması ile maluliyete esas alınan yaralanma arasında illiyet bağı kurulması hâlinde mümkün olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Ayrıca tazminat hesaplarında TRH 2010 Yaşam Tablosu uygulanırken bakiye ömür süresinin hesap tarihine göre değil, kaza tarihindeki yaş esas alınarak belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak uygulamaya yön veren önemli bir içtihat oluşturmuştur.