Trafik Kazası Sonrası Görevli Mahkeme Hangisidir?
Bir trafik kazası sonrası hukuki süreci başlatırken dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, davanın hangi mahkemede açılacağıdır. Görevli mahkemenin yanlış seçilmesi, davanın usulden reddedilmesine ve zaman kaybına yol açabilir. Kazanın taraflarına ve uyuşmazlığın niteliğine göre görevli mahkemeler değişkenlik göstermektedir.
Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Görevli Olduğu Durumlar
Genel kural olarak, özel bir görevlendirme bulunmayan ve haksız fiil sorumluluğuna dayanan davalarda Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkilidir. Aşağıdaki durumlarda bu mahkemeye başvurulur:
- Hususi araçlar arasındaki kazalar: Tarafların tacir olmadığı klasik trafik kazaları.
- Taraflardan birinin tacir olması: Uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili değilse.
- Ticari ve hususi araç çarpışması: Araçlardan birinin ticari nitelikte olması tek başına görevli mahkemeyi değiştirmez.
Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Görevli Olduğu Durumlar
Ticari iş niteliğindeki uyuşmazlıklar ve sigorta hukuku kapsamındaki talepler için adres Asliye Ticaret Mahkemesi'dir:
- Her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki ticari işletmeyi ilgilendirdiği kazalar.
- Sigorta şirketine karşı açılan davalar: ZMSS (Trafik Sigortası), İMM veya genel sigorta sözleşmesi kaynaklı talepler.
- Taşıma faaliyeti (yolcu veya eşya taşıma) sırasında meydana gelen kazalar (TTK 850 uyarınca).
Tüketici ve İş Mahkemelerinin Görev Alanı
Bazı özel ilişkiler davanın niteliğini tamamen değiştirebilir:
- Tüketici Mahkemesi: Hizmet kusuru, otoyol işletmesi hataları, otopark işletmesi sorumluluğu veya davacının tüketici olduğu kasko sigortası uyuşmazlıklarında görevlidir.
- İş Mahkemesi: Trafik kazası bir iş kazası niteliğindeyse veya işveren-işçi arasında hizmet sözleşmesi bağlantısı mevcutsa devreye girer.
Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Durumlarda Bakar?
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar bu mahkemenin alanına girer:
- Kiralık araçlarda kiracıya karşı açılan iade borcu (TBK 334) talepleri.
- Taraflar tacir olsa bile, doğrudan kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar.
Önemli Not: Görevli mahkemenin tayininde kazanın oluş şekli kadar, tarafların sıfatı (tacir, tüketici, işçi/işveren) ve aradaki hukuki ilişkinin türü belirleyici faktördür.
Dava açmadan önce güncel mevzuat ve Yargıtay kararları ışığında somut olayın değerlendirilmesi hak kaybı yaşamamanız adına büyük önem taşır.